Co to jest MPU i kiedy należy je wykonać?

MPU w Niemczech to badanie medyczno-psychologiczne, które ocenia zdolność kierowców do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Uzyskanie pozytywnego wyniku jest niezbędne do tego, by odzyskać uprawnienia do jazdy. Jako certyfikowany doradca MPU omawiam najważniejsze kwestie – kiedy musisz wykonać to badanie i co Cię dokładnie na nim czeka oraz jak możesz zwiększyć swoje szanse na pozytywną opinię.

Badanie MPU w Niemczech

Badanie MPU (Medizinisch-Psychologische Untersuchung) ma na celu stwierdzenie, czy kierowca jest gotowy do bezpiecznego udziału w ruchu drogowym. MPU, zwane też potocznie “Idiotentest”, jest orzekane wobec kierowców, którzy poważnie naruszyli przepisy (m.in. za jazdę pod wpływem, przekroczenie limitu punktów karnych). Po zaliczeniu MPU można wnioskować o przywrócenie uprawnień do jazdy w Niemczech.

MPU jest często postrzegane jako kara lub “wyciąganie pieniędzy”, również w kontekście “niesprawiedliwego” traktowania Polaka. W rzeczywistości urząd ds. prawa jazdy sprawdza, czy ponownie spełniasz warunki do prowadzenia pojazdów lub czy istnieją wątpliwości co do tego, czy będziesz prowadził w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami.

Badanie jest kilkuetapowe i składa się z 3 części:

• badania lekarskiego
• komputerowego testu sprawności
• i najdłuższej – rozmowy z psychologiem.

Kogo dotyczy MPU

MPU najczęściej dotyczy kierowców samochodów – osobowych i ciężarowych. Ale warto również pamiętać, że jazda rowerem pod wpływem alkoholu (od 1,6 promila) lub narkotyków także skutkuje skierowaniem na MPU.

Kiedy trzeba robić MPU w Niemczech? MPU jest obowiązkowe – jeśli więc chcesz odzyskać prawo jazdy w Niemczech (uprawnienia do jazdy), to najpierw musisz zaliczyć badanie.

Czy ciężko zdać MPU?

MPU nie należy do najłatwiejszych – co roku nie zdaje go prawie 40% kierowców. Największą trudność dla podchodzących do MPU stanowi ostatni etap, czyli wywiad psychologiczny. To nie typowy egzamin, nie chodzi o to, aby “wykuć” odpowiedzi na pamięć (jest to swoją drogą bardzo zła strategia). Dlatego szczególnie do tej części warto dobrze się przygotować i zwiększyć szanse na pozytywny wynik tego kosztownego badania.

Kiedy MPU w Niemczech jest orzekane? Dlaczego skierowano Cię na badanie?

Sytuacje, w których MPU jest orzekane reguluje niemieckie rozporządzenie o uprawnieniach do jazdy (Fev – Fahrerlaubnis Verordnung) w paragrafie 13 i 13a (https://www.gesetze-im-internet.de/fev_2010/__13.html).

MPU jest zarządzane indywidualnie w każdej sprawie, natomiast zawsze w następujących przypadkach:

• jechałeś pod wpływem alkoholu, a na badaniu stwierdzono u Ciebie co najmniej 1,6 promila
• ponownie jechałeś pod wpływem alkoholu, nawet z wartością poniżej 1,6 promila
• prowadziłeś pod wpływem tzw. twardych narkotyków lub substancji psychoaktywnych
• stwierdzono u Ciebie uzależnienie od alkoholu lub narkotyków
• jechałeś pod wpływem marihuany, a stężenie we krwi wyniosło co najmniej 3,5 ng/ml THC
• zgromadziłeś 8 punktów karnych we Flensburgu
• dwukrotnie popełniłeś przestępstwa związane z ruchem drogowym (np. ucieczka z miejsca wypadku i jazda bez uprawnień albo jazda po alkoholu poniżej 1,6 promila i jazda bez uprawnień).

Poza tym możesz zostać skierowany na MPU także w sytuacji gdy:

• dopuściłeś się poważnego przestępstwa związanego z ruchem drogowym (np. stworzenie zagrożenia w ruchu, agresywna jazda lub zachowanie)
• jechałeś pod wpływem alkoholu w przedziale od  1,1 do 1,6 promila, ale jednocześnie wystąpiły okoliczności wskazujące na potencjalny problem z alkoholem ( np. brak oznak upojenia alkoholowego lub konsumpcja alkoholu w nietypowych godzinach, np. rano w środku tygodnia).

Na czym polega MPU w Niemczech?

Badanie MPU składa się z kilku części i trwa około 2,5-4 godziny.

1. Ankieta

Po przybyciu do placówki  MPU otrzymasz do wypełnienia ankiety. Pomoże Ci to przygotować się do rozmowy z lekarzem i psychologiem, tak abyś niczego nie zapomniał. Odpowiesz na pytania dotyczące Twojej sytuacji życiowej, stanu zdrowia i okoliczności utraty prawa jazdy.

2. Badanie lekarskie

Kolejnym etapem jest badanie lekarskie (przy czym należy tutaj zaznaczyć, że kolejność poszczególnych części MPU nie jest z góry okreslona). Lekarz zapyta Cię o przebyte choroby, przyjmowane leki i zbada Twój obecny stan zdrowia. Jeśli powodem skierowania na MPU był alkohol przeprowadzone zostanie badanie krwi, moczu lub włosów, a jeśli narkotyki – pobiorą próbkę moczu lub włosów. Podczas MPU z powodu punktów karnych nie przeprowadza się badania laboratoryjnego.

3. Test sprawności

Następnie komputerowy test sprawności oceni Twoją koncentrację, uwagę i czas reakcji. Chodzi o sprawdzenie, czy jesteś fizycznie zdolny do prowadzenia pojazdu.

4. Rozmowa z psychologiem

Wreszcie ostatnim  etapem jest około 60-minutowa rozmowa z psychologiem. To właśnie ta część MPU wywołuje u kierowców najwięcej obaw i nastręcza najwięcej trudności. Podczas rozmowy psycholog ustali, czy zrozumiałeś przyczyny swojego zachowania, które doprowadziło do utraty prawa jazdy, czy wyciągnąłeś odpowiednie wnioski oraz czy jesteś w stanie zagwarantować, że podobna sytuacja się już nie powtórzy. Ważne jest, abyś wykazał trwałą zmianę zachowania, dzięki której nie będziesz stwarzać zagrożenia w ruchu drogowym. Do rozmowy tej, jak już wspominałam, należy się solidnie przygotować. Odpowiedzi w stylu: “To było głupie z mojej strony, więcej tego nie zrobię” albo “Zmieniłem się i już nigdy nie wsiądę po alkoholu za kierownicę” – zdecydowanie nie wystarczą.

Czy można zdawać MPU po polsku?

Niestety nie, test MPU po polsku nie jest możliwy. Badania MPU odbywają się wyłącznie w języku niemieckim. MPU dla Polaków nie jest jednak całkowitą przeszkodą, bo można zapewnić sobie pomoc tłumacza, który będzie obecny na miejscu.

Natomiast możesz przygotować się do MPU po polsku – z polskojęzycznym doradcą, który ma odpowiednie uprawnienia.

Jak złożyć wniosek o MPU?

Na badanie zostaniesz skierowany po złożeniu wniosku o przywrócenie uprawnień do jazdy w odpowiednim wydziale komunikacji w Twoim miejscu zamieszkania. Wtedy urząd wyznaczy Ci termin, do którego musisz przedłożyć opinię z badania medyczno-psychologicznego.

A jak złożyć wniosek z Polski? Zwykle nie musisz robić tego osobiście – można wysłać formularz listem poleconym. Jednak nie każdy urząd przyjmuje wnioski wysłane pocztą. Najlepiej skontaktować się w tej sprawie z prawnikiem zajmującym się ruchem drogowym w Niemczech, który pomoże przy całej procedurze odzyskiwania uprawnień.

Co dalej? Po złożeniu wniosku możesz wybrać placówkę, w której będziesz podchodzić do badania i z nią ustalić jego termin.

Źródła:

• Bundesanstalt für Straßenwesen (BASt), Begutachtung der Fahreignung 2022. https://www.bast.de/DE/Presse/Downloads/2023-02-Langfassung-MPU.pdf;jsessionid=80C98CAE6E9D656B5187BD6DD02C004E.live11293?__blob=publicationFile&v=2
• rozporządzenie o uprawnieniach do jazdy (Fev – Fahrerlaubnis Verordnung) (https://www.gesetze-im-internet.de/fev_2010/__13.html)